सौ. श्रीमती लक्ष्मीबाई दगडूशेठ हलवाई श्री दत्त मंदिर, बुधवार पेठ - पुणे / Shrimati Lakshmibai Dagduseth Halwai Shree Datta Temple, Budhwar Peth - Pune

सौ. श्रीमती लक्ष्मीबाई दगडूशेठ हलवाई श्री दत्त मंदिर

बुधवार पेठ, पुणे

भक्तजनांचं केवळ गुरुवारीच नव्हे, तर दररोज गर्दी खेचणारं दत्तमंदिर म्हणजे बुधवार पेठेतील सौ. श्रीमती लक्ष्मीबाई दगडूशेठ हलवाई श्री दत्त मंदिर (संस्थान). त्याचं ऐश्वर्य काय वर्णावं ! हे दुमजली मंदिर अंतर्बाह्य सुंदर, श्रीमंत, किंबहुना देखणं आहे. रंगीबेरंगी सुगंधित फुलांनी सजवलेल्या तिथल्या नयनमनोहर दत्तमूर्तीपुढून हलू नये, असं भाविकांना वाटल्यास नवल नाही.

कै. दगडूशेठ हलवाई आणि कै. लक्ष्मीबाई दगडूशेठ हलवाई हे सात्त्विक व धार्मिक प्रवृत्तीचे जोडपे होते. उत्तरप्रदेशातून ते पुण्यात येऊन स्थायिक झाले. पुण्यात ब्रिटिश काळात जी मोठी प्लेगची साथ आली होती, तेव्हा साथीमध्ये अनेक माणसे मृत्युमुखी पडली. दगडूशेठ हलवाईंच्या घरातीलही काही लोक दगावले. तेव्हा प्लेगने मृत्युमुखी पडलेल्यांना ब्रिटिश सरकारने नुकसानभरपाई दिली होती. श्रीमती लक्ष्मीबाईंनाही काही रक्कम मिळाली. ही रक्कम स्वतःसाठी न वापरता त्याचा विनियोग चांगला व्हावा यासाठी त्यांनी त्यांचे गुरू माधवनाथ महाराज (इंदूर) यांना सल्ला विचारला. महाराजांनी श्री गुरुदेव दत्त मंदिराची उभारणी करण्यास सांगितले.

४ जुलै १९०४ रोजी (त्यातून) हे दत्तमंदिर स्थापन झाले. हे संगमरवरी मंदिर दोन मजली असून अंतर्बाह्य देखणे आहे. रंगीबेरंगी, सुगंधित फुलांनी दत्तमूर्ती सजविलेली असते. मंदिरात प्रदक्षिणा मार्गातसुद्धा सर्वत्र 'चंदेरी' वातावरण आहे. भिंतीवर श्री दत्ताच्या जीवनातील महत्त्वाच्या प्रसंगांची तैलचित्रे लावलेली आहेत. इथे दत्तजयंती, दत्तस्थापना दिन व गुरुपौर्णिमा खूप मोठ्याने साजरी केली जाते. 

दत्तभक्तांनी नित्य गजबजलेलं हे दगडूशेठ मंदिर म्हणजे पुण्यनगरीचं खरोखरीच भूषण आहे.

सन्दर्भ :

▪︎ असे होते पुणे ( म. श्री. दीक्षित )

▪︎ पुणे शहरातील मंदिरे ( डॉ. शां. ग. महाजन )